Πέμπτη, 12 Οκτωβρίου 2017

Οι Πορτογάλοι φτάνουν στον Πορθμό της Μαλάκα


   Το 1499, ο Βάσκο ντα Γκάμα, επιστρέφει στην Λισσαβόνα μετά την ανακάλυψη του θαλάσσιου δρόμου από την Ευρώπη προς την Ινδία. Κατά την διήγηση του ταξιδιού τού στον Βασιλιά Εμμανουήλ τον Πρώτο, αναφέρεται σε μία πόλη για την οποία είχε ακούσει από τους Ινδούς. Η πόλη αυτή, απείχε από την Ινδία σαράντα μέρες πλεύσης και εκεί υπήρχαν άφθονα μπαχαρικά, πορσελάνη και μετάξι. Από τότε, ο Βασιλιάς Εμμανουήλ, έθεσε ως έναν από τους επόμενους στόχους, αφού καθιερωθεί το εμπόριο με την Ινδία, τα πορτογαλικά πλοία να φτάσουν μέχρι εκείνη την πόλη και να έρθει σε επαφή με τον Βασιλιά της ώστε να συνάψουν εμπορικές συμφωνίες. Η πόλη αυτή, είναι η Μαλάκα. Η σημαντικότερη όμως ιδιαιτερότητα της πόλης αυτής, δεν ήταν τόσο τα εμπορικά της αγαθά όσο η θέση της καθώς βρίσκεται στον ομώνυμο πορθμό, ο οποίος - ακόμη και σήμερα - είναι η κύρια ανατολική είσοδος από τον Ειρηνικό Ωκεανό και την Άπω Ανατολή προς τον Ινδικό Ωκεανό. Πιστεύοντας πως κάπου εκεί θα βρισκόταν ο αντιμεσημβρινός της Συνθήκης της Τορδεσίγιας, ο Βασιλιάς Εμμανουήλ, ήθελε τον έλεγχο του πορθμού, ώστε να αποκλείσει τα Ισπανικά πλοία σε περίπτωση που έφταναν μέχρι εκεί από τον Νέο Κόσμο (ο Ειρηνικός Ωκεανός δεν είχε ανακαλυφθεί ακόμα).


  Όταν οι Πορτογάλοι έφτασαν το 1498 για πρώτη φορά στην Ινδία, η πρώτη τους επαφή ήταν με τον Βασιλιά της Καλικούτης του οποίου η στάση αρχικά ήταν αρνητική και μετέπειτα εχθρική. Οι Πορτογάλοι όμως, δεν είχαν σκοπό να αφήσουν την ανακάλυψη του θαλάσσιου δρόμου προς την Ινδία ανεκμετάλλευτη. Με αφορμή την επίθεση των ντόπιων μουσουλμάνων προς την αποθήκη που είχαν χτίσει οι Πορτογάλοι στην περιοχή το 1500 και τον θάνατο περίπου πενήντα Πορτογάλων, ο Στόλος του Καμπράλ που βρισκόταν στην περιοχή, πέρασε σε αντίποινα βομβαρδίζοντας για μια ημέρα την Καλικούτη, αφού πρώτα είχε επιτεθεί σε δέκα αγκυροβολημένα πλοία μουσουλμάνων. Ο Βασιλιάς του γειτονικού Βασιλείου του Κοτσί το οποίο ήταν υποταγμένο στον Βασιλιά της Καλικούτης, είδε στους Πορτογάλους την μεγάλη ευκαιρία να συμμαχήσει μαζί τους ώστε να αποτάξει τον ζυγό της Καλικούτης. Έτσι, αυτό που διεκδικούσαν οι Πορτογάλοι με τα όπλα στην Καλικούτη, τους το πρόσφερε απλόχερα ο Βασιλιάς του Κοτσί ώστε να δημιουργήσουν εκεί την πρώτη τους αποικία στον Ινδικό Ωκεανό. Το 1504, ένας στρατός δεκάδων χιλιάδων ανδρών και ένας στόλος διακοσίων εξήντα πλοίων από την Καλικούτη, εισβάλει στο Βασίλειο του Κοτσί, του οποίου ο στρατός δεν ξεπερνούσε τους χίλιους άνδρες. Η παρουσία όμως μόλις πέντε Πορτογαλικών πλοίων στην περιοχή υπό τον Δουάρτε Πασέκο Περέιρα, συνέβαλε καθοριστικά ώστε να αποτραπεί η εισβολή και ο στρατός της Καλικούτης να ηττηθεί, αναγκάζοντας τον Βασιλιά της να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Κοτσί, σηματοδοτώντας από τότε την μόνιμη παρουσία των Πορτογάλων στην περιοχή που με τον καιρό θα αρχίσει να εξαπλώνεται καθώς και άλλα γειτονικά βασίλεια της περιοχής θα συνάψουν συμμαχία μαζί τους. 

   Το 1505, αναχωρεί από την Λισσαβόνα ο Έβδομος Πορτογαλικός στόλος της Ινδίας, απαρτιζόμενος από είκοσι δύο πλοία και δυόμισι χιλιάδες άνδρες υπό τον Φρανσίσκο δε Αλμέιδα ο οποίος είχε οριστεί από τον Βασιλιά Εμμανουήλ ως ο πρώτος Αντιβασιλέας των Ινδιών. Μία από τις αποστολές του Δε Αλμέιδα, ήταν να βρει την ακριβή θέση της Μαλάκα. Ο Δε Αλμέιδα καταφέρνει να πάρει τον έλεγχο των ανατολικών ακτών της Αφρικής και των δυτικών ακτών της Ινδίας, έχοντας δημιουργήσει αποικίες στην Μοζαμβίκη (Σοφάλα και Νησί της Μοζαμβίκης), την Τανζανία (Κιλούα), την Κένυα (Μαλιντί) και τρεις ακόμη αποικίες στις δυτικές ακτές της Ινδίας (Αντζεντίβα, Κανανόρε και Κιλόν). Καθώς δεν του περίσσευαν πλοία για να τα στείλει ανατολικά ώστε να βρει την ακριβή θέση της Μαλάκα, έστειλε δύο από τους άνδρες του, τον Φρανσίσκο Περέιρα και τον Εστεβάο δε Βιλιένα να βρουν την Μαλάκα, ταξιδεύοντας με το πλοίο ενός μουσουλμάνου έμπορου. Όταν όμως το πλοίο σταμάτησε σε κάποιο λιμάνι των νοτιοανατολικών ακτών της Ινδίας, οι δύο Πορτογάλοι έγιναν αντιληπτοί από τους ντόπιους μουσουλμάνους οι οποίοι τους λιντσάραν και έτσι η αποστολή εγκαταλείφθηκε. 

   Το 1508, Ο Βασιλιάς Εμμανουήλ, αποφασίζει να στείλει έναν στόλο τεσσάρων πλοίων από την Πορτογαλία για να βρει την Μαλάκα, υπό τον Ντιόγκο Λόπες δε Σεκέιρα. Όταν ο στόλος έφτασε στο Κότσι, ο Αλμέιδα παραχώρησε ένα ακόμη πλοίο στον στόλο του Σεκέιρα, τόσο για να ενισχύσει την αποστολή όσο όμως και για να απαλλαγεί από κάποιους πολιτικούς αντιπάλους του, τοποθετώντας τους ως πλήρωμα στο πλοίο. Στην αποστολή αυτή, συμμετείχε και ο εικοσιεννιάχρονος τότε, Μαγγελάνος. Τον Σεπτέμβριο του 1509, οι Πορτογάλοι φτάνουν για πρώτη φορά στην Μαλάκα. Στο λιμάνι, ο Σεκέιρα, έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με Κινέζους εμποροπλοιάρχους οι οποίοι τον κάλεσαν σε δείπνο, σε ένα από τα πλοία τους. Κατά το δείπνο, έχοντας αναπτύξει καλές σχέσεις με τους Κινέζους, οι Κινέζοι του εξασφάλισαν μία συνάντηση με τον Σουλτάνο της πόλης (η Μαλάκα, ήταν Σουλτανάτο από το 1400). Ο Σουλτάνος, θέλοντας να καλωσορίσει τους Πορτογάλους με σκοπό να προωθήσει τα εμπορικά συμφέροντα της περιοχής του και στην Ευρώπη, διοργάνωσε μια γιορτή προς τιμήν τους στην ακτή. Οι ισχυρές κοινότητες όμως των μουσουλμάνων και των Ιαβανών εμπόρων της περιοχής, είδαν ως απειλή τους Πορτογάλους ως απειλή για τα συμφέροντα τους. Έτσι, έπεισαν τον Σουλτάνο να παγιδέψει τους Πορτογάλους που θα αποβιβάζονταν στην ακτή και να τους αιχμαλωτίσει. 

   Καθώς ο Σεκέιρα βρισκόταν στο πλοίο του ενώ αρκετοί από τους άνδρες του βρίσκονταν ήδη στην ακτή για την γιορτή, ένας Μαλαισιανός στόλος επιτέθηκε αιφνιδιαστικά στα Πορτογαλικά πλοία με σκοπό να τα καταλάβει. Ο Σεκέιρα, κατάφερε να αποτρέψει την επιβίβαση των Μαλαισιανών στο πλοίο του αλλά δεν είχε την δυνατότητα να περισυλλέξει όλους τους άνδρες του που βρίσκονταν στην στεριά, διότι κατέφθαναν όλο και περισσότερα εχθρικά πλοία. Έτσι, αποφάσισε να επιστρέψει στην Ινδία. Όταν έφτασε στην Ινδία, έμαθε πως ο Αντιβασιλέας των Ινδιών Αλμέιδα, αντικαταστάθηκε από τον πολιτικό του αντίπαλο Αφόνσο δε Αλμπουκέρκε και έτσι συνέχισε για την Λισσαβόνα φοβούμενος αντίποινα ως δηλωμένος υποστηριχτής του Αλμέιδα. Εντωμεταξύ, ο Βασιλιάς Εμμανουήλ, είχε στείλει ήδη έναν ακόμη μικρότερο στόλο προς την Μαλάκα για εμπορικές συναλλαγές υπό τον Ντιόγκο δε Βασκονσέλος, πιστεύοντας πως ο Δε Σεκέιρα θα είχε ήδη καταφέρει να συνάψει εμπορικές συμφωνίες με τον Σουλτάνο της Μαλάκα. 

  Όταν ο Βασκονσέλος έφτασε τον Αύγουστο του 1510 στην Αντζεντίβα της Ινδίας, συνάντησε τον Αλμπουρκέρκε όπου του είπε για τον προορισμό του και τις προθέσεις του. Ο Αλμπουρκέρκε όμως, είχε ήδη μάθει τι συνέβη στην Μαλάκα και για την αιχμαλωσία των Πορτογάλων. Έχοντας πληροφορηθεί επίσης και για την μεγάλη στρατιωτική δύναμη που είχε στην διάθεση του ο Σουλτάνος της περιοχής, έκρινε πως ο στολίσκος του Βασκονσέλος δεν θα είχε καμία τύχη να τον αντιμετωπίσει και έτσι τον υποχρέωσε, αντί να πάει στην Μαλάκα, να μείνει στην Ινδία και να συμμετάσχει στην προσπάθεια για την κατάκτηση της Γκόα η οποία είχε ήδη αρχίσει από τον Μάρτιο του 1510. Στις 10 Δεκεμβρίου του 1510, οι Πορτογάλοι, υποστηριζόμενοι από τους τοπικούς συμμάχους τους, καταφέρνουν τελικά να κατακτήσουν την Γκόα. Αφού ο στόχος του Αλμπουκέρκε είχε επιτευχθεί, ο Βασκονσέλος του ζήτησε να του επιτραπεί ο απόπλους για την Μαλάκα. Η απάντηση όμως, ήταν αρνητική. Ο Βασκονσέλος αγνόησε τις εντολές του Αλμπουρκέρκε και προσπάθησε να πλεύσει προς την Μαλάκα χωρίς όμως να τα καταφέρει αφού πρόλαβαν να τον συλλάβουν, με συνέπεια εκείνος να φυλακιστεί και οι Πλοίαρχοι του στόλου του να απαγχονιστούν. 


  Ο Αλμπουκέρκε, ανέλαβε προσωπικά την υπόθεση της Μαλάκα. Με αφορμή την επιθετικότητα που δέχθηκαν τα πρώτα Πορτογαλικά πλοία στην περιοχή, ο απώτερος στόχος πλέον δεν ήταν να συνάψει εμπορικές συμφωνίες με τον Σουλτάνο, αλλά να κατακτήσει την περιοχή αποκλείοντας τους μουσουλμάνους από το εμπόριο των μπαχαρικών πεπεισμένος πως - όπως ο ίδιος είχε αναφέρει - αν αποσπάσει το εμπόριο της Μαλάκα από τα χέρια των μουσουλμάνων, το Κάιρο και η Μέκκα, θα χαθούν εντελώς. Έτσι, τον Απρίλιο του 1511 απέπλευσε από το Κοτσί με ένα στόλο δεκαοχτώ πλοίων προς την Μαλάκα. Κατά τον διάπλου του Ινδικού Ωκεανού, ο στόλος έχασε δύο πλοία. Φτάνοντας στην βόρεια είσοδο του Πορθμού της Μαλάκα, τα πορτογαλικά πλοία συνάντησαν ένα τεράστιο πλοίο τύπου τζόγκα, μεγαλύτερο και από την ναυαρχίδα τους. Όταν οι Πορτογάλοι το διέταξαν να σταματήσει, εκείνο άρχισε να βομβαρδίζει τα πορτογαλικά πλοία, ανταποδίδοντας και εκείνα με την σειρά τους. Μετά από μία ναυμαχία που διήρκεσε δύο μέρες, αφού οι Πορτογάλοι κατάφεραν να αχριστεύσουν το πηδάλιο του, να ρίξουν τα ιστία του και να σκοτώσουν το μεγαλύτερο μέρος του πληρώματος του, κατέλαβαν το τζόγκα. Όταν επιβιβάστηκαν οι Πορτογάλοι, βρήκαν μέσα την Βασιλική Οικογένεια του Σουλτανάτου του Πασέμ, που βρισκόταν στο νησί της Σουμάτρα. Ο Αλμπουρκέρκε, τους κράτησε ως όμηρους, ελπίζοντας πως θα τους αντάλλαζε με τους Πορτογάλους αιχμάλωτους της Μαλάκα. 

   Την 1η Ιουλίου του 1511, ο Πορτογαλικός Στόλος έφτασε στην Μαλάκα. Ο Αλμπουκέρκε, απαίτησε αμέσως από τον Σουλτάνο να αφήσει ελεύθερους τους Πορτογάλους αιχμαλώτους. Ακολούθησε μια σειρά διαπραγματεύσεων με τον Σουλτάνο να προσπαθεί να κερδίσει χρόνο ώστε να οργανώσει την οχύρωση της πόλης και να συγκεντρώσει στρατό. Κατά την διάρκεια τον διαπραγματεύσεων, αιφνιδίως ο Σουλτάνος απελευθέρωσε τους Πορτογάλους αιχμάλωτους, προφανώς για να ικανοποιήσει το αίτημα του Αλμπουκέρκε και να αποτραπεί η σύρραξη. Αντ’ αυτού, ο Αμλπουκέρκε ζήτησε από τον Σουλτάνο ως αποζημίωση για την αιχμαλώτιση και την επίθεση που δέχθηκαν τα πορτογαλικά πλοία, ένα μεγάλο χρηματικό ποσό και την άδεια να δημιουργήσουν μια αποικία στην περιοχή όπου ήταν και ο κύριος σκοπός των Πορτογάλων. Ο Σουλτάνος, υποτιμώντας την επιχειρησιακή ικανότητα των Πορτογάλων, αρνήθηκε. Έτσι, την 25 Ιουλίου, οι Πορτογάλοι εξαπέλυσαν επίθεση βομβαρδίζοντας από τα πλοία τους την πόλη και πραγματοποιώντας απόβαση. Μετά από συνεχόμενες μάχες ημερών, κατάφεραν να κατακτήσουν την Μαλάκα στις 15 Αυγούστου του 1511, με τον Σουλτάνο της περιοχής να φυγαδεύεται προς τη ζούγκλα. 


  Οι Πορτογάλοι, έχοντας ήδη καταλάβει και το νησί της Σοκότρα στην είσοδο του Κόλπου του Άντεν από το 1507, με την κατάκτηση της Μαλάκα, είχαν πλέον τον έλεγχο όλων των περασμάτων προς τον Ινδικό Ωκεανό και συνεπώς ολόκληρου του ωκεανού. Ο Αλμπουκέρκε, εκτόπισε όλο τον μουσουλμανικό πληθυσμό της Μαλάκα από την περιοχή, λεηλατώντας τις περιούσιες του. Αντιθέτως, προστάτευσε τους πληθυσμούς των Κινέζων, των Ινδουσιτών, των Ιαβανών και των Πεγκουανών, οι οποίοι τον υποστήριξαν στην κατάληψη της πόλης. Ο Πορθμός της Μαλάκα, ήταν το ανατολικότερο σημείο που είχαν φτάσει μέχρι τότε οι Πορτογάλοι και πλέον, ανατολικότερα, ανοίγονταν νέες ανεξερεύνητες - για εκείνους - θαλάσσιες περιοχέ που σύντομα τα πορτογαλικά πλοία θα διαπλεύσουν ώστε να φτάσουν στις ακτές της Άπω Ανατολής και των Νησιών των Μπαχαρικών. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου