Τρίτη, 20 Ιουνίου 2017

Η Απόσταση και η Ταχύτητα στον Ωκεανό

   Πριν την Εποχή των Ανακαλύψεων, οι αποστάσεις των λιμανιών της Μεσογείου και γενικότερα της Ευρώπης, ήταν δεδομένες. Μέχρι τότε, οι ναυτικοί, περισσότερη σημασία έδιναν στην εκτιμώμενη διάρκεια ενός ταξιδιού - εμπειρικά - από το ένα μέρος προς το άλλο, καθώς οι αποστάσεις ήταν συγκεκριμένες. Με τις πλεύσεις να είναι κατά βάση ακτοπλοϊκές, από το χρονικό διάστημα που αντίκριζαν συγκεκριμένα σημάδια των ακτών (όπως ένα νησί ή ένα ακρωτήριο) καταλάβαιναν κατά πόσο το πλοίο τους πήγαινε αργά ή γρήγορα. Όταν όμως οι ευρωπαίοι βγήκαν στον ωκεανό και είχαν να διανύσουν αποστάσεις εβδομάδων χωρίς να υπάρχει κάποιο σταθερό σημάδι στον ορίζοντα, η εύρεση της στιγμιαίας ταχύτητας ενός πλοίου ήταν πλέον κάτι το απαραίτητο. Από την ταχύτητα του πλοίου στον ωκεανό και την πορεία του, οι θαλασσοπόροι της εποχής, μπορούσαν να εκτιμήσουν την απόσταση που διανύθηκε, έτσι ώστε με τις αστρονομικές παρατηρήσεις τους να υπολογίσουν την θέση (στίγμα) τους στο ωκεανό. Κάτι, το οποίο συνέβαινε μέχρι και μερικές δεκαετίες πριν, μέχρι που η λύση ήρθε από τον ουρανό, μέσω δορυφόρων και την δημιουργία του Παγκόσμιου Συστήματος Στιγματοθέτησης (GPS). 

Κυριακή, 18 Ιουνίου 2017

Ισπανιόλα


   Το νησί της Ισπανιόλα, είναι το δεύτερο μεγαλύτερο νησί της Καραϊβικής Θάλασσας, μετά την Κούβα, και η έκταση του είναι 76.192 χλμ2  ( περίπου 11.000 χλμ2  περισσότερο από την μισή έκταση της Ελλάδας). Σήμερα, κατοικείται από  21.396.000 ανθρώπους, είναι το δέκατο πολυπληθέστερο νησί του Κόσμου και το μοιράζονται δύο χώρες. Η Αϊτή με πρωτεύουσα το Πορτ ο Πρενς, και η Δομινικανή Δημοκρατία με πρωτεύουσα την αρχαιότερη ευρωπαϊκή πόλη που υπάρχει σήμερα στην Αμερικανική ήπειρο. Τον Άγιο Δομίνικο. 

Τρίτη, 13 Ιουνίου 2017

Ντιόγκο Ντιάζ: Ο Πρώτος Ευρωπαίος που Έφτασε στην Μαδαγασκάρη

   Το μεσημέρι της 9ης Μαρτίου του 1500, ένας στόλος απαρτιζόμενος από δεκατρία πλοία και χίλιους πεντακόσιους άνδρες, αναχώρησε από την Λισσαβόνα με προορισμό την Ινδία.  Αυτός, ήταν ο Δεύτερος Πορτογαλικός Στόλος της Ινδίας με Ναύαρχο τον Πέντρο Άλβαρεζ Καμπράλ. Η κύρια αποστολή του ήταν η επιβολή των Πορτογάλων στις ακτές της Ινδίας και η καθιέρωση του θαλάσσιου εμπορικού δρόμου μεταξύ της Ινδίας και της Πορτογαλίας που είχε ανακαλύψει δύο χρόνια πριν, ο Βάσκο ντα Γκάμα. Κατά το ταξίδι αυτό, προέκυψε και η ανακάλυψη της Βραζιλίας η οποία μόνο τυχαία δεν ήταν καθώς ο στόλος αντί να πλεύσει από την Πορτογαλία νότια προς το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, αρχικά, έπλευσε νοτιοδυτικά ώστε να επαληθεύσει τις πληροφορίες που είχαν φτάσει στην Λισσαβόνα για την ύπαρξη ανεξερεύνητων εδαφών στο Πορτογαλικό ημισφαίριο όπως το όριζε η Συνθήκη της Τορδεσίγιας. Μετά την ανακάλυψη της Βραζιλίας στις 22 Απριλίου του 1500, ένα πλοίο του στόλου επέστρεψε στην Λισσαβόνα για να ανακοινώσει το γεγονός και ο υπόλοιπος στόλος κατευθύνθηκε προς την Ινδία. Κατά την διέλευση του από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, ο στόλος, έπεσε σε μία άγρια καταιγίδα με συνέπεια τέσσερα από τα πλοία του, να χαθούν. Σε ένα από τα πλοία αυτά, Πλοίαρχος ήταν ο Ντιόγκο Ντιάζ. 

Τετάρτη, 7 Ιουνίου 2017

Το Σημείο Νέμο


 Στον Πλανήτη, υπάρχουν κάποια σημεία τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως Απρόσιτοι Πόλοι. Απρόσιτος Πόλος, χαρακτηρίζεται το πιο απομακρυσμένο γεωγραφικό σημείο από τις ακτές, στην στεριά και στην θάλασσα. Ο Ηπειρωτικός Απρόσιτος Πόλος, είναι το γεωγραφικό σημείο του Κόσμου που βρίσκεται πιο μακριά από την θάλασσα. Βρίσκεται κοντά στα ανατολικά σύνορα της Κίνας με το Καζακστάν και η απόσταση του από την πλησιέστερη ακτή είναι 2645 χλμ. Αντιθέτως, ο Ωκεάνιος Απρόσιτος Πόλος είναι το σημείο της θάλασσας που βρίσκεται μακρύτερα από τις ακτές του Κόσμου και είναι γνωστό ως το Σημείο Νέμο. 

Δευτέρα, 5 Ιουνίου 2017

Τζον Φράνκλιν: Η Αναζήτηση του Βορειοδυτικού Περάσματος

 Ο Τζον Φράνκλιν, γεννήθηκε το 1786 στο Σπίλσβι της Αγγλίας. Από τα 15 του χρόνια υπηρετούσε στο Βασιλικό Ναυτικό συμμετέχοντας σε πολλές αποστολές. Μία από αυτές, ήταν το 1818 όταν οι Βρετανοί επιχείρησαν να φτάσουν στον Βόρειο Πόλο. Μία αποστολή η οποία απέτυχε παταγωδώς με τα πλοία να έχουν εγκλωβιστεί στους πάγους και να έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές από τις καταιγίδες, κάτι που έκανε τους Βρετανούς να εγκαταλείψουν την προσπάθεια. Αν και οι πολικές συνθήκες ήταν ένας παράγοντας που οι Βρετανοί δύσκολα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν, η ανακάλυψη ενός θαλάσσιου περάσματος βόρεια της Αμερικανικής ηπείρου που θα οδηγούσε στον Ειρηνικό Ωκεανό, θα τους ωφελούσε τόσο εμπορικά όσο και σε θέματα κύρους ώστε να επιχειρήσουν την αναζήτηση στις βόρειες ακτές του Καναδά. Ο Φράνκλιν, έχοντας ήδη εμπειρία από ναυσιπλοΐα σε πολικές περιοχές, ήταν εκείνος που ανέλαβε αυτή την αποστολή.  

Παρασκευή, 2 Ιουνίου 2017

Βάσκο Νούνιεθ δε Μπαλμπόα: Η Ανακάλυψη του Ειρηνικού Ωκεανού

  Κατά το δεύτερο ταξίδι του Κολόμβου στην Αμερική, οι Ισπανοί δημιούργησαν την πρώτη τους αποικία στον Νέο Κόσμο, στο νησί της Ισπανιόλα. Ανάμεσα τους βρισκόταν και ο εξερευνητής Ροδρίγο δε Μπαστίδας. Ο Μπαστίδας, παρατηρώντας τον χρυσό που έκρυβαν τα εδάφη του Νέου Κόσμου, όταν επέστρεψε στην Ισπανία, ζήτησε από το Βασιλιά Φερδινάνδο να του εγκρίνει την άδεια να ηγηθεί μιας δικής του αποστολής προς τον Νέο Κόσμο, αποδίδοντας στο Βασίλειο της Ισπανίας το ένα τέταρτο από τους θησαυρούς που θα έφερνε πίσω. Η άδεια εγκρίθηκε και ο Μπαστίδας απέπλευσε από το Καδίθ της Ισπανίας τον Οκτώβριο του 1499 με δύο πλοία. Μαζί του, ήταν και ένας Καστιγιάνος εξερευνητής. Ο Βάσκο Νούνιεθ δε Μπαλμπόα. 

Τετάρτη, 31 Μαΐου 2017

Νεχώ Β': Έκαναν οι Φοίνικες για λογαριασμό του Αιγύπτιου Βασιλιά τον πρώτο περίπλου της Αφρικής;


  Ο Ηρόδοτος, μας φέρνει στο φως ένα ταξίδι των Αιγυπτίων το οποίο όμως ο ίδιος αμφισβητεί. Πρόκειται για ένα ταξίδι που έγινε στα τέλη του 7ου αιώνα π.χ στο όνομα του Αιγύπτιου Βασιλιά Νεχώ του Δευτέρου το οποίο έχει να κάνει με τον πρώτο περίπλου της Αφρικής. Κατάφερε ο στόλος του Νεχώ να περιπλεύσει την Αφρική δύο χιλιάδες χρόνια πριν τον Βάσκο ντα Γκάμα; Ποιες ήταν οι αμφιβολίες του Ηροδότου; Κατά πόσο ήταν δικαιολογημένες τότε και κατά πόσο μπορούν να ξεπεραστούν σήμερα;

Δευτέρα, 29 Μαΐου 2017

Βαρθολομαίος Ντιάζ: Η Ανακάλυψη του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας

   Το 1486, ο Ντιόγκο Κάο επιστρέφει στην Λισσαβόνα μετά από μία ακόμη προσπάθεια των Πορτογάλων να ανακαλύψουν το θαλάσσιο πέρασμα που θα τους οδηγούσε στην Ινδία. Ο Ντιόγκο Κάο, είχε φτάσει μέχρι τις άγονες ακτές της ερήμου της Ναμίμπια όπου δεν ήταν ορατό το ενδεχόμενο εύρεσης νέων προμηθειών καθώς οι υπάρχουσες είχαν αρχίσει να εξαντλούνται ήδη. Έπειτα, αναζήτησε το πέρασμα μέσω του ποταμού του Κονγκό, αλλά και εκεί οι προσπάθειες του σταμάτησαν όταν βρέθηκε μπροστά στους καταρράκτες της Γιελάλα με τον ίδιο να πεθαίνει κατά την διάρκεια της αποστολής. Το γεγονός αυτό όμως, δεν πτόησε τον Βασιλιά Ιωάννη τον Δεύτερο της Πορτογαλίας. Με το που επέστρεψαν τα πλοία του Ντιόγκο Κάο, αμέσως έδωσε την εντολή να προετοιμαστεί η επόμενη εξερευνητική αποστολή. Ως ναύαρχο για την αποστολή αυτή, όρισε έναν ιππότη του Βασιλικού Δικαστηρίου και Πλοίαρχο του πολεμικού πλοίου Σάο Κριστοβάο. Αυτός ήταν ο Βαρθολομαίος Ντιάζ. 


Κυριακή, 28 Μαΐου 2017

Ντιόγκο Κάο: Η Ανακάλυψη των ακτών της Αγκόλα, της Ναμίμπια και του ποταμού Κονγκό

   Η ανάθεση των εξερευνήσεων των Αφρικανικών ακτών από τον Πορτογάλο Βασιλιά Αλφόνσο τον Πέμπτο στον Φερδινάνδο Γκόμες κατά την πενταετία μεταξύ 1469 - 1474, είχε ως αποτέλεσμα την ανακάλυψη των ακτών του Κόλπου της Γουινέας με σημείο αναφοράς το χρυσωρυχείο της Μίνα (σημερινή Ελμίνα της Γκάνα) που απέφερε στους Πορτογάλους σημαντικά οικονομικά κέρδη ώστε να ενισχύσουν τον στόλο τους και την εμπορική τους ισχύ. Το 1481, με τον θάνατο του Βασιλιά Αλφόνσο, ενθρονίζεται ο νέος Βασιλιάς της Πορτογαλίας Ιωάννης ο Δεύτερος. Ο Ιωάννης, αντιλαμβανόμενος καλά την σπουδαιότητα των εξερευνήσεων και τα ακόμη μεγαλύτερα κέρδη που θα απέφεραν η συνέχιση τους, ανέλαβε ο ίδιος να ηγηθεί του εγχειρήματος αυτού. Αφού ανέθεσε στον Γκόμες την οχύρωση και την διαχείριση του χρυσωρυχείου της Μίνα, χωρίς να χάσει χρόνο, έδωσε την εντολή να συνεχιστεί η εξερεύνηση των Αφρικανικών ακτών, νοτιότερα του ισημερινού, όπου ήταν και το σημείο μέχρι το οποίο είχαν φτάσει οι Πορτογάλοι, για την εξεύρεση του θαλάσσιου περάσματος προς την Ασία. Την αποστολή αυτή, ανέλαβε ο Ντιόγκο Κάο. 

Τετάρτη, 24 Μαΐου 2017

Η ζωή στα πλοία των ανακαλύψεων

    Κατά τις αρχές του 15ου αιώνα, ο ωκεανός που σήμερα γνωρίζουμε ως Ατλαντικό, ήταν μία αχανής θαλάσσια έκταση που κανείς δεν γνώριζε το τέλος της. Ένα ταξίδι προς τον Ατλαντικό, ήταν ένα ταξίδι προς το άγνωστο, με όλη την σημασία της φράσης. Αυτό, σίγουρα επηρέαζε τόσο την προετοιμασία όσο και την καθημερινότητα των πλοίων των ανακαλύψεων κατά την διάρκεια του ταξιδιού. Σε αντίθεση με τα συνηθισμένα τότε εμπορικά ταξίδια που γίνονταν στην Μεσόγειο θάλασσα και κατά μήκος των γνώριμων ευρωπαϊκών ακτών που διαρκούσαν μόλις μερικές μέρες, έχοντας την ασφάλεια της επιλογής να καταπλεύσουν σε κάποια από τις κοντινές ακτές σε περίπτωση ανάγκης, τα πλοία των ανακαλύψεων, έπρεπε να είναι όσο το δυνατόν καλύτερα προετοιμασμένα για ταξίδια μηνών μην γνωρίζοντας το πότε θα φτάσουν, το τι θα συναντήσουν και προπάντων αν θα επιστρέψουν. 

Τρίτη, 23 Μαΐου 2017

Νησιά Φαντάσματα

  Ως Νησιά Φαντάσματα, αναφέρονται τα νησιά που είχαν καταγραφεί σε χάρτες της εποχής και για κάποιο διάστημα της Ιστορίας θεωρούνταν υπαρκτά ενώ στην πραγματικότητα, αποδείχθηκε πως δεν υπάρχουν. Όσο οι ωκεανοί - κυρίως ο Ατλαντικός - έμεναν ανεξερεύνητοι και άγνωστοι, οι χαρτογράφοι της κάθε εποχής σχεδίαζαν στους χάρτες τους νησιά για τα οποία οι γνώσεις τους απέρρεαν από αναφορές εξερευνητικών ταξιδιών που είχαν γίνει μέχρι και πολλούς αιώνες πριν αλλά και από παρατηρήσεις πιο σύγχρονων - κατά την εποχή - θαλασσοπόρων οι οποίες, σε πολλές περιπτώσεις ήταν λανθασμένες. Νησιά Φαντάσματα προέκυπταν και από μύθους, οφθαλμαπάτες, φυσικά φαινόμενα άγνωστα προς τον παρατηρητή όπως παγόβουνα ακόμα και από εσκεμμένες ψευδείς αναφορές. Τέτοια νησιά όμως είναι και οι περιπτώσεις που ενώ η ύπαρξη τους ισχύει, κατά την συνέχεια της εξερεύνησης αποδεικνύεται πως δεν είναι νησιά αλλά μέρος  μια ηπειρωτικής χώρας όπως στην περίπτωση της Καλιφόρνια. Τα Νησιά Φαντάσματα όμως, δεν έπαψαν να υπάρχουν ακόμα και όταν εξερευνήθηκαν όλες οι θάλασσες του πλανήτη μας. Ακόμα και στην εποχή μας παρατηρούνται φαινόμενα μικρών νησιών που βυθίζονται λόγο κάποιας ηφαιστειακής ή σεισμικής δραστηριότητας αλλά και λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας. Ας δούμε μερικά. 

Παρασκευή, 19 Μαΐου 2017

Ζακ Καρτιέ: Οι Γάλλοι Ανακαλύπτουν τον Καναδά.

  Στις αρχές του 16ου αιώνα, σε μία προσπάθεια να ανταγωνιστούν την εξάπλωση του θαλάσσιου εμπορίου των Πορτογάλων και των Ισπανών το οποίο απέδιδε μεγάλα κέρδη στις δύο χώρες καθιστώντας τες μεγάλες ναυτικές και εμπορικές δυνάμεις, οι Γάλλοι, το 1523 έστειλαν τον Τζιοβάνι ντα Βερατζάνο να ανακαλύψει ένα θαλάσσιο πέρασμα βόρεια του Νέου Κόσμου, που θα οδηγούσε στην Ασία και θα ενίσχυε κατά πολύ την εμπορική δύναμη των Γάλλων. Ο Βεραντζάνο, αν και ανακάλυψε μεγάλο μέρος των ακτών της Βόρειας Αμερικής, δεν κατάφερε να βρει το πέρασμα πεθαίνοντας άδοξα στο νησί της Γουαδελούπης. Λίγα χρόνια αργότερα, ο αρχιεπίσκοπος της Βρετονικής πόλης του Σαν Μαλό, παρουσίασε στον Βασιλιά της Γαλλίας Φραγκίσκο τον Πρώτο, έναν θαλασσοπόρο από το Σαν Μαλό, σεβαστό και δημοφιλή στην πόλη ο οποίος είχε να προτείνει ένα σχέδιο για την εξερεύνηση των άγνωστων περιοχών της Βόρειας Αμερικής και την αναζήτηση του Βορειοδυτικού περάσματος. Αυτός, ήταν ο Ζακ Καρτιέ. 

Πέμπτη, 18 Μαΐου 2017

Γροιλανδία: Η Αποίκηση του Μεγαλύτερου Νησιού του Κόσμου

    Η Γροιλανδία, είναι το μεγαλύτερο νησί του Κόσμου εξαιρώντας την Αυστραλία η οποία θεωρείται ήπειρος. Οι βόρειες ακτές της βρίσκονται στον Αρκτικό Ωκεανό, οι νότιες της στον Βόρειο Ατλαντικό ενώ ανατολικά βρέχεται από την Θάλασσα της Γροιλανδίας και δυτικά  βρίσκεται ο Κόλπος του Μπάφιν. Η έκταση της ξεπερνά τα δύο εκατομμύρια τ.χλμ, ο πληθυσμός της όμως δεν ξεπερνά τους εξήντα χιλιάδες κατοίκους (56.483 για την ακρίβεια) λόγω των πάγων που καλύπτουν μόνιμα το ογδόντα τοις εκατό του νησιού, των άγονων εδαφών του και φυσικά των αντίξοων καιρικών συνθηκών. Παρόλο που υπάγεται στο Βασίλειο της Δανίας ως αυτοδιοίκητη περιοχή, γεωγραφικά, είναι κομμάτι της Αμερικανικής ηπείρου. 

Τρίτη, 16 Μαΐου 2017

Κινέζοι

Ο Κινεζικός πολιτισμός, είναι ένας από τους αρχαιότερους και τους σπουδαιότερους που έχουν εμφανιστεί στον Πλανήτη. Από τους Κινέζους, οι Ευρωπαίοι έμαθαν το μετάξι, το χαρτί, την πυρίτιδα, τον μαγνήτη, την πυξίδα κ.α. Οι Κινέζοι, κατά το πέρασμα των αιώνων ανέπτυξαν τον δικό τους τρόπο ναυπηγικής και ναυσιπλοΐας. Αν και τον 15ο αιώνα παρουσίασαν τον επιβλητικότερο στόλο που έπλευσε ποτέ, οι ναυτικές τους δραστηριότητες, ήταν πάντα περιορισμένες στις κοντινές θάλασσες της χώρας καθώς οι Κινέζοι Αυτοκράτορες είχαν πάντα το βλέμμα τους στραμμένο προς την στεριά είτε για να επεκτείνουν την Αυτοκρατορία τους είτε για να αμυνθούν αυτής από τα εχθρικά έθνη. Άλλωστε, η Κίνα ήταν πάντα μια μεγάλη και πλούσια σε πόρους χώρα ώστε να μην δημιουργηθεί ποτέ η ανάγκη να αναζητήσει νέους θαλάσσιους εμπορικούς δρόμους όπως συνέβη με τους Ευρωπαίους τον 15ο αιώνα. 

Σάββατο, 13 Μαΐου 2017

H Ανακάλυψη του Κόλπου της Γουινέας

   Με τον θάνατο του Ερρίκου του Θαλασσοπόρου το 1460, ολοκληρώνεται μια εποχή για τις Πορτογαλικές ανακαλύψεις. Από το 1418 μέχρι και το 1460, από τις αποστολές που χρηματοδοτήθηκαν και οργανώθηκαν από τον Ερρίκο, οι Πορτογάλοι ανακάλυψαν τα Νησιά Μαδέρα, τις Αζόρες, τα πρώτα τέσσερα νησιά του Κάβο Βέρντε και τις Αφρικανικές ακτές του Ατλαντικού μέχρι την περιοχή της σημερινής Γουινέας Μπισάου. Ο κύριος σκοπός όμως που ήταν η ανακάλυψη του θαλάσσιου δρόμου προς την Ινδία, δεν είχε ακόμη επιτευχθεί και ο Βασιλιάς Αλφόνσο ο Πέμπτος της Πορτογαλίας, δεν είχε σκοπό να αφήσει ημιτελείς τις προσπάθειες του Ερρίκου. Αφού είχε μεταφέρει το ορμητήριο των ναυτικών εξερευνήσεων από το Λάγος στην Λισσαβόνα, αποφάσισε να αναθέσει την συνέχεια τους, σε κάποιον που θα μπορούσε να τις χρηματοδοτήσει. Εκείνος ήταν ένας μεγαλέμπορος της Λισσαβόνας, ο Φερδινάνδο Γκόμες. Το 1469, ο Βασιλιάς Αλφόνσο, συμφώνησε να του παραχωρήσει για πέντε χρόνια την συνέχεια της εξερεύνησης των Αφρικανικών ακτών με την προϋπόθεση κάθε χρόνο να ανακαλύπτει 100 λεύγες (περίπου 300 ναυτικά μίλια ή 555 χλμ.) από τις Αφρικανικές ακτές. Η συμφωνία, προέβλεπε την εμπορική μονοπώληση των νέων ακτών από τον Γκόμες, έναντι 200.000 ρεάις (το τότε νόμισμα της Πορτογαλίας) ανά έτος. 

Παρασκευή, 12 Μαΐου 2017

Συρακουσία: Το Μεγαλύτερο Πλοίο της Αρχαιότητας.


Η πόλη των Συρακουσών, ιδρύθηκε τον 8ο αιώνα π.Χ. από Κορίνθιους, κατά τον Δεύτερο Ελληνικό Αποικισμό. Σύντομα, εξελίχθηκε σε οικονομική δύναμη ώστε να αναχθεί σε μία από τις σπουδαιότερες και σημαντικότερες πόλεις της Αρχαιότητας. Στα μέσα του 3ου αιώνα π.Χ., ο Τύραννος των Συρακουσών Ιέρωνας ο Δεύτερος, έδωσε την εντολή να κατασκευαστεί το μεγαλύτερο πλοίο του αρχαίου Κόσμου, ακολουθώντας - πιθανότατα - τον ανταγωνισμό τεχνολογικών επιτευγμάτων που είχε δημιουργηθεί μεταξύ των Ελληνιστικών πόλεων. Τον σχεδιασμό του πλοίου, ανέλαβε ο Αρχιμήδης. Την ναυπήγηση του, ο Αρχίας από την Κόρινθο. Το πλοίο κατασκευάστηκε περί το 240 π.Χ. και το όνομα του, ήταν “Συρακουσία”. 

Φερδινάνδος Μαγγελάνος: Ο Πρώτος Περίπλους της Γης

  Ο Φερδινανδος Μαγγελάνος, γεννήθηκε το 1480 στην Βίλα Νόβα ντε Γκάια, ένα χωριό που βρίσκεται κοντά στην πόλη Πόρτο της Πορτογαλίας. Το 1505, συμμετείχε σε μία πορτογαλική εξόρμηση 22 πλοίων προς την Ινδία, όπου οι Πορτογάλοι, κατέκτησαν στρατηγικά σημεία της Ινδικής χερσονήσου και της ευρύτερης περιοχής του Ινδικού Ωκεανού, ώστε να ενισχύσουν την εμπορική τους ισχύ, μέσω του θαλάσσιου δρόμου που μόλις λίγα χρόνια πριν είχε ανακαλύψει ο Βάσκο ντα Γκάμα. Το 1511, του ανατέθηκε η αποστολή από τον κυβερνήτη των Πορτογαλικών Ινδιών Αφόνσο ντε Αλμπουκέρκ, να κατακτήσει την περιοχή της Μελάκα μαζί με τον Φρανσίσκο Σεράου. Βγάζοντας την αποστολή εις πέρας, ο Σεράου συνέχισε ανατολικότερα προς τις Μολούκες όπου και έμεινε το υπόλοιπο της ζωής του ενώ ο Μαγγελάνος, το 1512, επέστρεψε στην Πορτογαλία. Όταν επέστρεψε, έλαβε μία επιστολή από τον Σεράου ο οποίος του ανέφερε την μεγάλη παραγωγή μπαχαρικών που γίνονταν στις Μολούκες. Τότε, ο Μαγγελάνος σκέφτηκε πως θα μπορούσε να βρεθεί ένας δεύτερος θαλάσσιος δρόμος προς τα νησιά, πλέοντας δυτικά, μέσω του Νέου Κόσμου.

Τετάρτη, 10 Μαΐου 2017

Αλβάρο δε Μενδάνια δε Νέιρα: Η Ανακάλυψη των Νήσων Σολομώντα

  Το 1542, οι Ισπανοί, μετά την κατάκτηση της Αυτοκρατορίας των Ίνκα, έχοντας καταλάβει και το βορειοδυτικό τμήμα της Νότιας Αμερικής ίδρυσαν το Αποικιακό Βασίλειο του Περού. Το 1567, ο Κυβερνήτης του, Λοπέ Γκαρθία δε Κάστρο είχε ενημερωθεί από τον Ισπανό εξερευνητή Πέδρο Σαρμιέντο δε Γκαμπόα, πως σύμφωνα με τις ιστορίες των Ίνκα, στον Ειρηνικό Ωκεανό υπάρχουν χώρες πλούσιες σε χρυσό. Έτσι, ο Δε Κάστρο, αποφάσισε να στείλει μια εξερευνητική αποστολή. Αντί να επιλέξει όμως τον έμπειρο Δε Γκαμπόα, επέλεξε τον 25χρονο ανιψιό του, Αλβάρο δε Μενδάνια δε Νέιρα να ηγηθεί της αποστολής. Η επίσημη δικαιολογία για την απόφαση αυτή, ήταν πως ο Δε Γκαμπόα, ενδιαφερόταν περισσότερο για τα κέρδη ενώ ο Δε Νέιρα, είχε ως πρωταρχικό σκοπό να προσηλυτίσει τους ιθαγενείς των νέων χωρών, στον Χριστιανισμό.  

Τρίτη, 9 Μαΐου 2017

Είχαν ανακαλύψει οι Αρχαίοι Έλληνες την Αμερική;

  Κατά καιρούς, έχουν ακουστεί και έχουν γραφτεί διάφορες θεωρίες που υποστηρίζουν πως οι Αρχαίοι Έλληνες, είχαν φτάσει και είχαν ανακαλύψει την Αμερική. Πολλοί μάλιστα, υποστηρίζουν πως την είχαν αποικίσει κιόλας, διαδίδοντας τον ελληνικό πολιτισμό, όχι μόνο στην Αμερική αλλά και σε ολόκληρο τον Κόσμο. Όλες αυτές οι θεωρίες, έχουν βρει αρκετούς ένθερμους υποστηρικτές διότι στοχεύουν περισσότερο στο εθνικό συναίσθημα ενός λαού, παρά στην ιστορική πραγματικότητα. Ο καθένας φυσικά, μπορεί να ερμηνεύει τα γεγονότα όπως θέλει, να γράφει και να λέει ό,τι θέλει. Από εκεί και πέρα όμως, κρίνεται για την εγκυρότητα και την σοβαρότητα του λόγου του. Σε αυτό το κείμενο λοιπόν, θα ασχοληθούμε με το αν τελικά οι Αρχαίοι Έλληνες έφτασαν, ανακάλυψαν, ή και αποίκησαν την Αμερική χιλιάδες χρόνια πριν από τον Κολόμβο. 

Σάββατο, 6 Μαΐου 2017

Άντολφ Νόρντενσκιολντ: Ανακαλύπτοντας το Βορειοανατολικό Πέρασμα


  Ο Νόρντενσκιολντ (Nils Adolf Eric Nordenskiold) γεννήθηκε στις 18 Νοεμβρίου του 1832 στο Ελσίνκι της Ρωσοκρατούμενης τότε Φινλανδίας. Η κύρια ενασχόληση του, είχε να κάνει με την πολιτική, έχοντας υπάρξει και μέλος της Σουηδικής Βουλής. Το 1842 σπούδασε στο πανεπιστήμιο Αλεξάντερ του Ελσίνκι, γεωλογία, μαθηματικά και ορυκτολογία. Το 1853 ταξίδεψε με τον πατέρα του στα Ουράλια Όρη, όπου εκεί μελέτησε τα ορυχεία χαλκού του Τάγκιλσκ. Ήταν ένας άνθρωπος όπου η πορεία της ζωής του φαινόταν να είχε προκαθοριστεί κάπου μεταξύ της Πολιτικής και των γεωλογικών επιστημονικών ερευνών. Και όμως... Το σπουδαιότερο του κατόρθωμα, ήταν στην θάλασσα.

Παρασκευή, 5 Μαΐου 2017

Η Ανακάλυψη της Τζαμάικα

  Στις 15 Μαρτίου του 1493, ο Χριστόφορος Κολόμβος επιστρέφει στο λιμάνι του Πάλος μετά το πρώτο του υπερατλαντικό ταξίδι και γίνεται αποδεκτός από το πλήθος ως ήρωας, και από το βασιλικό ζεύγος της Ισπανίας με τιμές. Αν και στην πραγματικότητα ο Κολόμβος είχε φτάσει σε έναν νέο άγνωστο κόσμο, όλοι πίστευαν - όπως και ο ίδιος - πως είχε φτάσει στην Ασία. Οι Ισπανοί, δεν άργησαν να προετοιμάσουν την επόμενη αποστολή προς τις νεοανακαληφθείσες περιοχές και να ιδρύσουν την πρώτη αποικία η οποία θα ήταν μία νέα βάση για την περαιτέρω εξερεύνηση της περιοχής. Έτσι, στις 24 Σεπτεμβρίου του 1493, 17 πλοία αναχώρησαν από την Ισπανία για τον Νέο Κόσμο. 

Πέμπτη, 4 Μαΐου 2017

Οι "Χρωματιστές" Θάλασσες

Το χρώμα της θάλασσας, κατά κύριο λόγο καθορίζεται από το φως του ήλιου. Η θάλασσα έχει την ιδιότητα, να απορροφά όλα τα χρώματα που συνθέτουν το φως, εκτός του μπλε το οποίο αντανακλάται στην επιφάνεια της ώστε να της δίνει μπλε χρώμα. Κατά δευτερεύοντα λόγο, καθορίζεται από το βάθος της, τους οργανισμούς της (όπως φύκη, πλαγκτόν κλπ) αλλά και από την κατάσταση του ουρανού (δηλαδή, αν είναι νεφοσκεπής ή όχι). Όλα αυτά βέβαια, φαινομενικά.  Στην πραγματικότητα, η θάλασσα δεν έχει χρώμα καθώς όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι διάφανο. Υπάρχουν όμως τέσσερις θάλασσες στον Πλανήτη, όπου οι ονομασίες τους παραπέμπουν σε κάποιο χρώμα και αυτό δεν είναι το μπλε. Ας δούμε ποιες είναι και από που προκύπτουν οι ονομασίες τους: 

Τρίτη, 2 Μαΐου 2017

Η Ανακάλυψη του Αμαζονίου

  Ο Αμαζόνιος, είναι ο μεγαλύτερος ποταμός του Κόσμου. Μέχρι πριν λίγα χρόνια, θεωρούνταν ο δεύτερος μακρύτερος ποταμός του πλανήτη μετά τον Νείλο χωρίς όμως να έχουν συνυπολογιστεί οι εκβολές του. Το μήκος από το μέρος που πηγάζει μέχρι και τα τελευταία προσχώματα των εκβολών του, είναι 6992 χλμ, 139 χλμ μακρύτερος από τον Νείλο. Και αν ακόμα υπάρχουν κάποιες ενστάσεις για το αν όντος είναι ο μακρύτερος ποταμός του πλανήτη ή όχι, δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία για το ότι είναι - και μάλιστα κατά πολύ - ο μεγαλύτερος σε όγκο νερού ποταμός του Κόσμου, αφού στις όχθες του κυλάει το ένα πέμπτο του γλυκού νερού που υπάρχει στην Γη. Πηγάζει από τις Άνδεις του Περού, και διασχίζει κατά πλάτος όλη την βόρεια Βραζιλία μέχρι τον Ατλαντικό Ωκεανό. Η έκταση του δάσους του Αμαζονίου μαζί με τους παραπόταμους του, είναι σχεδόν όση είναι η έκταση της Ευρώπης. Για τον λόγο αυτό, χαρακτηρίζεται και ως ο Πνεύμονας της Γης.

Κυριακή, 30 Απριλίου 2017

Το Τρίγωνο των Βερμούδων

  Στις 5 Δεκεμβρίου του 1945, ώρα δύο και δέκα το απόγευμα, πέντε πολεμικά αεροπλάνα των Η.Π.Α. με εκπαιδευόμενους πιλότους, απογειώνονται από την Φλόριντα για να πραγματοποιήσουν μια άσκηση δύο ωρών, ανοιχτά των ακτών του Ατλαντικού Ωκεανού. Τα αεροπλάνα αυτά όμως, δεν επέστρεψαν ποτέ. Τις επόμενες πέντε μέρες, εξελίχθηκε μια μεγάλη επιχείρηση για την ανεύρεση τους. Κατά την έρευνα, ένα ακόμη αεροπλάνο εξερράγη. Από τα χαμένα αεροπλάνα, δεν βρέθηκε ούτε ίχνος. Το γεγονός αυτό, έμεινε στην Ιστορία ως “η εξαφάνιση της πτήσης 19”. Η μυστηριώδης - για την εποχή - αυτή εξαφάνιση, άρχισε να τροφοδοτεί την φαντασία ορισμένων συγγραφέων, σε σημείο να δημιουργηθεί ο θρύλος του Τριγώνου των Βερμούδων ή Τριγώνου του Διαβόλου. 

Σάββατο, 29 Απριλίου 2017

Σίδνεϊ: Η Άφιξη των Πρώτων Ευρωπαίων

   Στις 29 Απριλίου του 1770, ο Τζέιμς Κουκ με το πλοίο Εντέβορ, αγκυροβολεί για πρώτη φορά στις ακτές τις Αυστραλίας, σε έναν κόλπο όπου ο Βοτανολόγος Τζόζεφ Μπάνκς, συνέλεξε χιλιάδες διαφορετικά βότανα, πολλά από τα οποία ήταν άγνωστα στους Ευρωπαίους. Για τον λόγο αυτό, ο Κουκ, τον ονόμασε Κόλπο των Βοτάνων. Ο κόλπος αυτός, σήμερα είναι τμήμα της σημερινής πόλης του Σίδνεϊ, διατηρώντας το ίδιο όνομα (Botany Bay).  Ο Κουκ, έχοντας χαρτογραφήσει τις ανατολικές ακτές της Αυστραλίας και αξιώνοντας τες στο όνομα του Βασιλιά της Αγγλίας Γεωργίου του Γ’, όταν επέστρεψε στο Λονδίνο, πρότεινε την δημιουργία ενός οικισμού στον Κόλπο των Βοτάνων.

Παρασκευή, 28 Απριλίου 2017

Η Ανταρσία του Μπάουντι


   Το 1769, ο Τζέιμς Κουκ, διαπλέοντας τον Ειρηνικό Ωκεανό, έφτασε στο νησί της Ταϊτή. Εκεί, ανακάλυψε ένα δέντρο με μεγάλους καρπούς, με τους οποίους θρέφονταν οι ιθαγενείς. Η γεύση τους ήταν σαν ψωμί. Για τον λόγο αυτό, ονομάστηκαν αρτόκαρποι. Μεταφέροντας δείγμα των δέντρων αυτών στην Αγγλία, η Επιστημονική Κοινότητα της χώρας, είδε στους αρτόκαρπους μια οικονομική λύση για την θρέψη των σκλάβων στις Βρετανικές αποικίες της Καραϊβικής, εκτιμώντας πως τα δέντρα αυτά, μπορούν να ευδοκιμήσουν και εκεί. Το μόνο που έμενε ήταν να πάει ένα πλοίο με μεγάλους αποθηκευτικούς χώρους (αμπάρια) στην Ταϊτή και να μεταφέρει τέτοια δενδρύλλια στην Καραϊβική. Για την αποστολή αυτή, το 1787, το Βασιλικό Ναυτικό της Αγγλίας, αγόρασε το νεότευκτο - μόλις τριών ετών - εμπορικό ιστιοφόρο, Μπάουντι, κατασκευασμένο στο Γιορκσάιρ της Αγγλίας.

Πέμπτη, 27 Απριλίου 2017

Το Πέρασμα του Ντρέικ και το Ακρωτήριο Χορν

  Το Πέρασμα του Ντρέικ, πήρε την ονομασία του από τον Άγγλο θαλασσοπόρο, Φράνσις Ντρέικ. Ο Ντρέικ, ήταν ο πρώτος Άγγλος που έκανε τον περίπλου της Γης, θέτοντας τις βάσεις για την επερχόμενη θαλασσοκρατορία των Βρετανών. Το 1577, απέπλευσε από το Πλίμουθ της Αγγλίας με προορισμό την Νότια Αμερική. Ο σκοπός του ήταν να επιτεθεί και να κουρσέψει τις Ισπανικές αποικίες των αμερικανικών ακτών του Ειρηνικού Ωκεανού. Φτάνοντας στο νότιο άκρο της Αμερικανικής ηπείρου, ανακάλυψε ένα θαλάσσιο πέρασμα που οδηγούσε από τον Ατλαντικό στον Ειρηνικό Ωκεανό, νοτιότερα του Πορθμού του Μαγγελάνου. Βρισκόμενος όμως στην μέση του χειμώνα, οι καιρικές συνθήκες, καθιστούσαν αδύνατη την διέλευση του περάσματος. Έτσι, βρέθηκε στον Ειρηνικό μέσω του πορθμού που είχε ανακαλύψει ο Μαγγελάνος το 1520, εκτελώντας με επιτυχία την αποστολή του.