Παρασκευή, 24 Φεβρουαρίου 2017

Ευθυμένης ο Μασσαλιώτης: Ο θαλασσοπόρος που ανακάλυψε πως... ο Νείλος πηγάζει από τον Ατλαντικό Ωκεανό!

   Από την Ελληνική αποικία της Μασσαλίας, ήταν ο σπουδαιότερος αρχαίος Έλληνας θαλασσοπόρος-εξερευνητής, Πυθέας. Από την Μασσαλία όμως, ήταν και ένας ακόμη θαλασσοπόρος για τον οποίο ελάχιστες αναφορές διασώζονται σήμερα. Αυτός, ήταν ο Ευθυμένης ο οποίος είχε πραγματοποιήσει ένα ταξίδι με σκοπό να εξερευνήσει τις Αφρικανικές ακτές του Ατλαντικού.  Για το πότε έγινε αυτό το ταξίδι, μόνο εικασίες μπορούν να γίνουν. Το πιθανότερο είναι να έγινε κατά την εποχή του Πυθέα, δηλαδή τον 4ο αιώνα π.Χ., διότι τότε δημιουργήθηκε η ανάγκη από τους Μασσαλιώτες να αναζητήσουν νέους εμπορικούς προορισμούς καθώς οι Καρχηδόνιοι έχοντας αποκτήσει τον έλεγχο των στενών της Σικελίας και του Πορθμού του Γιβραλτάρ, τους είχαν περιορίσει μεταξύ της Τυρρηνικής και της Ιβηρικής Θάλασσας. 

   Ενδεχόμενος, ο Ευθυμένης και ο Πυθέας, να αναχώρησαν μαζί, συνοδευόμενοι από πολεμικά πλοία της Μασσαλίας τα οποία μόλις έφτασαν στο Γιβραλτάρ, δημιούργησαν σύγχυση στα πλοία των Καρχηδόνιων έτσι ώστε να οπισθοχωρήσουν προς τα λιμάνια τους και να οχυρωθούν πιστεύοντας πως οι Μασσαλιώτες είχαν εξαπολύσει επίθεση ενάντιων τους, αφήνοντας τον πορθμό του Γιβραλτάρ ελεύθερο. Την ίδια στιγμή λοιπόν που ο Πυθέας κατευθύνθηκε βόρεια για να εξερευνήσει τις βόρειες ακτές της Ευρώπης, πολύ πιθανόν τότε και ο Ευθυμένης, να έστριψε νότια ώστε να εξερευνήσει τις Αφρικανικές ακτές του Ατλαντικού. 

   Έχοντας περιπλεύσει τις ακτές τους σημερινού Μαρόκου, της Δυτικής Σαχάρας και της Μαυριτανίας, έφτασε στις εκβολές ενός μεγάλου ποταμού ο οποίος κατά τον ίδιο, ήταν η άλλη άκρη του Νείλου! Ο ποταμός αυτός ήταν πιθανότατα να ήταν ο Σενεγάλης. Ο Ευθυμένης οδηγήθηκε σε αυτό το συμπέρασμα παρατηρώντας πως η άγρια ζωή ήταν ίδια με εκείνη του Νείλου καθώς ίδια ήταν και η γεύση του νερού. Πίστεψε πως από εκεί εισέρχεται ο ωκεανός και εκβάλλεται στην Μεσόγειο.  Υποστήριξε πως άνεμοι, οι οποίοι στην συγκεκριμένη περιοχή συνήθως φυσούν από την θάλασσα προς την στεριά, καθορίζουν και την ορμητικότητα των υδάτων έτσι ώστε όταν υπάρχουν δυνατοί άνεμοι στον ωκεανό η ροή του ποταμού να είναι πιο έντονη. Αυτό, μαρτυρά πως ο Ευθυμένης, έκανε τις παρατηρήσεις του κατά την περίοδο της θαλάσσιας παλίρροιας στο στάδιο της πλημμυρίδας όπου - όπως συμβαίνει πάντα - η θάλασσα εισέρχεται για κάποιο χρονικό διάστημα στις εκβολές ενός ποταμού.  


  Για το μέχρι που ακριβώς έφτασε ο Ευθυμένης, δεν γνωρίζουμε. Το πιο πιθανό, ήταν να εξερεύνησε για λίγο την περιοχή που εκβάλει ο Σενεγάλης, να έπλευσε μερικά μίλια νοτιότερα και βλέποντας πως οι ακτές παραμένουν έρημες και απόκοσμες να πήρε τον δρόμο της επιστροφής καθώς δεν θα επαρκούσαν και οι προμήθειες. Η θεωρία του πως ο Νείλος πηγάζει από τον Ατλαντικό Ωκεανό, αν και σήμερα φαντάζει αστεία, για την συλλογική γνώση της εποχής και τους μύθους που συμπλήρωναν κάθε κενό γεωγραφικής γνώσης, ήταν αρκετά αποδεκτή.  

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου